logo WPVL
Carl Friedrich Gauss
1. Korte biografische schets: 'Gauss'


Situering in tijd en ruimte:

Carl Friedrich Gauss is geboren op 30 april in het jaar 1777 te Brunswijk, namelijk een stadje in
het vorstendom Hannover te Duitsland. Hij is opgegroeid als enige zoon in een metselarengezin.
Zijn vader had gehoopt dat hij met zijn zoon dezelfde interesses had kunnen delen. Maar helaas,
bleek dit niet zo te zijn. Gelukkig, kon Gauss rekenen op de steun van zijn moeder.
Zij merkte
meteen op dat haar zoon een bijzonder slim kind was. Vandaar dat zij zorgde voor een goede
opleiding. In het jaar 1792 begon hij zijn studies aan de Technische universiteit van Brunswijk.
Na drie jaar was zijn opleiding volbracht en besloot hij tot 1798 verder te studeren aan de
universiteit van Göttingen. Daar koos hij voor een taalkundige opleiding. Op het eerste zicht
leek het wiskundig talent van Gauss verloren te gaan. Tot hij kennismaakte met de Griekse
wiskundige problemen en zich hierin verder ging verdiepen. Op een ochtend zou Gauss wakker
geworden zijn met de constructie van een regelmatige zeventienhoek. Deze constructie zou het
leven van Gauss volledig veranderen en de start beteken voor zijn grootste wiskundige carrière.
Want vanaf dan deed Gauss meerdere ontdekkingen. Hij herontdekte stellingen en gaf een nieuw bewijs voor de hoofdstelling van de Algebra. Helaas, kon de universiteit van  Göttingen hem niet meer bekoren op wiskundig vlak. Hij ronde zijn studies af in zijn geboortedorp. Enkele jaren later werd hij toch terug naar Göttingen geroepen. De universiteit had een sterrenwacht opgericht en wilde Gauss als directeur benoemen. Dit had zijn voordelen, want daardoor werd Göttingen een belangrijk aantrekkingspool voor verschillende geleerden. Gauss was toen al zeer bekend en zou tot het einde van zijn leven verder onderzoek blijven verrichten te Göttingen. Zo maakte hij in het jaar 1831 kennis met de hoogleraar Wilhelm Weber. Samen werkten ze nieuwe ideeën uit binnen het domein van de magnetisme. Tot het jaar 1838 verliep de samenwerking zeer goed. Maar door onvoorziene omstandigheden moest Weber de stad Göttingen verlaten. Gauss stond er opnieuw alleen voor. Tot 1849 kon hij nog goed blijven functioneren, maar vanaf dan begon zijn gezondheid af te takelen. Uiteindelijk overleed Carl Friedrich Gauss op 23 februari in het jaar 1855 te Göttingen.


Situering in historische context:

Historici zeggen wel eens dat Carl Friedrich Gauss geboren is als een wiskundig genie. Eén ding is zeker, Gauss is als een genie bekend geworden. Zijn moeder was zijn grootste toeverlaat. Maar ook de Hertog van Brunswijk toonde zijn vertrouwen in de kennis van Gauss. Hij gaf Carl Friedrich vanaf zijn 17-jarige leeftijd een studiebeurs. Door deze steun kon Gauss zich ontwikkelen tot het genie dat we vandaag de dag kennen. Zijn verwezenlijkingen zijn bijna allemaal terug te brengen tot het domein van de wiskunde.

Als eerste herontdekte hij enkele stellingen binnen de wiskunde en vond hij de constructie van een regelmatige zeventienhoek uit. Na de uitvinding van deze figuur, kwam zijn carrière in een stroomversnelling. In 1801 schreef hij voor het eerst zijn bevindingen neer in een boek, namelijk ‘De rekenkundige onderzoeken’.  Daarna bewees hij zijn kennis in de astronomie en schreef hij enkele nieuwe werken over de onderwerpen rijen, kansrekenen … In 1818 werd hij gevraagd door de regering van Hannover om een landmeetkundig onderzoek te verrichten. Dit onderzoek wakkerde nieuwe interessegebieden aan bij Gauss. Zo wilde hij de differentiaalmeetkunde onder de loep nemen. Deze meetkunde heeft vooral betrekking op krommen en oppervlakken. Een belangrijke ontdekking die hij binnen dit domein deed was de Gaussiaanse kromming.

Na het landmeetkundig onderzoek in opdracht van de regering van Hannover, keerde hij opnieuw terug naar zijn observatorium te Göttingen. De sterrenwacht was de plaats waar Gauss zijn meeste ontdekking gedaan had. Zelfs op het einde van zijn leven, bleef Gauss zeer actief. Zijn laatste belangrijkste ontdekkingen situeren zich binnen het domein van de magnetisme. Ditmaal deed hij zijn ontdekkingen niet alleen, maar kon hij rekenen op de steun van Weber. Wat niet wilde zeggen dat zijn ontdekkingen daarom minder groot waren.

Kortom Gauss was  een zeer belangrijk man voor zijn tijd, maar ook vandaag zal zijn naam niet onbesproken blijven.

2. Gauss tijdens de lessen wiskunde
gaussprent

In zesde middelbaar maken de leerlingen normaal gezien tijdens de lessen over statistiek kennis met de heer Carl Friedrich Gauss. Ze worden namelijk voor de eerste maal geconfronteerd met de Gauss-curve of de normaalverdeling. Het zou kunnen dat ze eerder in het middelbaar toch even  kennis gemaakt hebben met deze curve, maar dit is in de meeste situaties niet het geval.

gausscurve

‘De groene curve is gelijk aan de normaalverdeling of de Gauss-curve.’

Als de leerlingen toch in de tweede graad leren over de normaalverdeling of de Gauss-curve, is het belangrijk dat je als wiskunde leerkracht ook nog even stilstaat bij het leven van Carl Friedrich Gauss. Er zijn meerdere mogelijkheden om dit te doen. We raden u alvast aan om volgende anekdotes te vertellen aan de leerlingen:


anekdotesgauss
Homenav

welkomstwoord

geschiedenisnav



























lesmateriaalnav

woordenboeknav

wiskrantnav

wwwnav

raadselsnav

forumnav

Wiskundewandelingnav

wiskalendernav

Casionav
eschernav
chaslesmobiusnav
gaussnav
laplacenav
eulernav
newtonnav
pascal nav
descartesnav
Stevinnav
DaVincinav
Eratosthenes
Euclidesnav
Pythagorasnav
Thalesnav